Scared Straight! Belgeselin Konusu

Belgesel, New Jersey'deki Rahway Eyalet Hapishanesi'nde uygulanan "Lifer’s Program" (Ömür Boyu Hapis Cezası Alanlar Programı) adlı bir deneyi konu alır. Programın amacı, suç işlemeye meyilli veya "yoldan çıkmış" gençleri, gerçek mahkumlarla bir araya getirerek onları korku yoluyla suçtan uzak tutmaktır.

Film boyunca, bir grup genç mahkumların koğuşlarına sokulur. Burada, ömür boyu hapis cezası almış olan sert mahkumlar, gençlere hapishane hayatının vahşetini, maruz kaldıkları şiddeti ve kaybettikleri özgürlüğü son derece agresif, küfürlü ve tehditkar bir dille anlatırlar. Amaç, gençlerin zihnindeki "suçlu karizması" imajını yerle bir ederek onlara "Burası sizin için son durak" mesajını vermektir.

Scared Straight! Teknik Başarısı ve Etkileri

Yönetmenliğini Arnold Shapiro’nun üstlendiği belgesel, sinema dünyasının en prestijli iki ödülünü birden kazanarak tarihe geçmiştir:

• Oscar: 1979 yılında "En İyi Belgesel" dalında Akademi Ödülü.

• Emmy: En İyi Belgesel dalında Emmy Ödülü.

Belgeselin anlatıcılığını efsanevi aktör Peter Falk (Columbo) üstlenmiştir. Falk'un sakin ve ciddi ses tonu, hapishane içindeki kaosla birleşince filmin dramatik etkisini katlamıştır. Film, o güne kadar televizyonlarda duyulmamış sertlikteki diliyle sansür tartışmalarını da beraberinde getirmiştir.

Scared Straight! Tartışmalar ve Eleştiriler

Scared Straight!, yayınlandığı dönemde programın %90 oranında başarı sağladığını iddia etse de, sonraki yıllarda yapılan bağımsız kriminolojik araştırmalar bu tür "korkutma" yöntemlerinin uzun vadede gençleri suçtan uzak tutmakta etkili olmayabileceğini, hatta bazen ters tepebileceğini göstermiştir. Bu yönüyle film, ceza adaleti sistemindeki yaklaşımların sorgulanmasına öncülük etmiştir.

Scared Straight! Neden İzlenmeli?

• Gerçekçilik: Hapishane atmosferini hiçbir kurgu filme benzemeyen, ham ve filtresiz bir şekilde görmek için.

• Psikolojik Gözlem: Gençlerin film başındaki "havalı" tavırlarının, mahkumlarla yüzleştikten sonra nasıl derin bir korkuya dönüştüğünü izlemek çarpıcıdır.

• Tarihsel Önem: Sosyal politikaların belirlenmesinde bir sinema eserinin ne kadar büyük bir güce sahip olabileceğini anlamak adına bir örnektir.