The Time Machine: Geçmişi Değiştirebilseydiniz, Gerçekten Değiştirir miydiniz?

Zaman yolculuğu filmlerinin insana kurduğu en güzel tuzaklardan biri şu sorudur:

Geçmişe dönebilseydiniz neyi değiştirirdiniz?

2002 yapımı The Time Machine, bu soruya bilimsel bir meraktan değil, çok daha insani bir yerden yaklaşıyor:

Kaybettiğiniz birini geri getirebilir miydiniz?

Guy Pearce’ın canlandırdığı Alexander Hartdegen, sevdiği kadını trajik bir şekilde kaybettikten sonra imkânsız görünen şeyi yapıyor ve zamanda yolculuk edebilen bir makine inşa ediyor.

Amacı dünyayı kurtarmak değil.

Geleceği görmek de değil.

Sadece geçmişe dönüp yaptığı bir seçimi değiştirmek istiyor.

Fakat karşısına zaman yolculuğu filmlerinin o kaçınılmaz sorusu çıkıyor:

Ya değiştirmek istediğiniz geçmiş, sizi zaman makinesini yapmaya götüren şeyin ta kendisiyse?

Filmin En Güzel Tarafı: Zamanın Akışını İzlemek

The Time Machine bugün izlendiğinde bazı görsel efektleri doğal olarak yaşını belli ediyor. Ama zaman makinesinin içinde oturan Alexander’ın çevresindeki dünyanın hızla değiştiği sahneler hâlâ filmin en büyük seyir zevklerinden biri.

Gündüzler gecelere dönüşüyor.

Mevsimler birkaç saniyede gelip geçiyor.

Binalar yükseliyor ve yok oluyor.

Şehir değişiyor.

İnsanlık ilerliyor.

Ve Alexander bütün bunların ortasında, zamanın dışında duran tek insan gibi yolculuğuna devam ediyor.

Bilimkurguyu seviyorsanız yalnızca bu sekanslar bile filmi yeniden hatırlamak için yeterli olabilir.

Fakat Alexander’ın aradığı cevap gelecekte sandığından çok daha uzakta.

Bir noktada yolculuk onu birkaç yıl değil, yüz binlerce yıl ileriye taşıyor.

Ve karşısında artık bildiğimiz insanlık yok.

800 Bin Yıl Sonra İnsanlıktan Geriye Ne Kalır?

Film burada karakter değiştiriyor.

Başlangıçtaki romantik ve düşünsel bilimkurgu, yerini daha klasik bir maceraya bırakıyor.

İnsanlık artık iki farklı türe ayrılmış durumda: yüzeyde yaşayan Eloi ve yeraltındaki Morlocklar.

H.G. Wells’in romanındaki sınıfsal ve toplumsal fikirlerin izlerini burada görmek mümkün olsa da film bunların derinliklerine fazla inmiyor. Daha çok macerayı tercih ediyor.

Aslında The Time Machine’in en büyük kusuru da burada.

İlk yarıda ortaya attığı fikirler, ikinci yarıdaki aksiyonun vaat ettiğinden çok daha ilginç.

Kader değiştirilebilir mi?

Geçmişte yaşadığımız acılar ortadan kalkarsa bugün olduğumuz insan hâlâ var olur mu?

Bir insan geleceği değiştirmek için önce geçmişini kabullenmek zorunda mıdır?

Film bu soruların kapısını açıyor ama içeriye fazla girmiyor.

Keşke girseydi.

Çünkü orada çok daha büyük bir bilimkurgu filmi saklı.

Jeremy Irons ve Geleceğin Karanlık Yüzü

Filmin sonlarına doğru karşımıza çıkan Jeremy Irons ise kısa süresine rağmen bütün hikâyenin tonunu değiştiriyor.

Canlandırdığı Über-Morlock, Alexander’ın bütün yolculuğu boyunca aradığı cevabı başka bir açıdan önüne koyuyor.

Çünkü Alexander zamanı kontrol edebildiğini düşünüyor.

Ama belki de asıl mesele zamanı kontrol etmek değil.

Zamanın değiştiremeyeceğimiz taraflarıyla yaşamayı öğrenmek.

The Time Machine tam anlamıyla büyük bir felsefi bilimkurgu olabilecekken zaman zaman daha güvenli bir Hollywood macerasına dönüşüyor. Bu nedenle film 2002’de gösterime çıktığında eleştirmenlerden pek sıcak karşılanmamıştı.

Ama aradan geçen yıllar filme başka türlü bakmayı mümkün kılıyor.

Kusurlu Ama İzlemesi Hâlâ Çok Keyifli

The Time Machine kusursuz bir film değil.

Hatta iyi fikirlerinin bir kısmını yeterince kullanamadığını söylemek mümkün.

Ama bilimkurgu bazen yalnızca kusursuz senaryolar için izlenmez.

Bazen bir fikir yeterlidir.

Bir makine.

Bir kol.

Önünüzde akıp giden binlerce yıl.

Ve insanın zihnini kurcalayan basit bir soru:

“Biraz daha ileri gidersem ne göreceğim?”

The Time Machine tam olarak bu merak duygusuyla çalışan bir film.

Eğer zaman yolculuğu hikâyelerini, eski usul bilimkurgu maceralarını ve arkasında üzerinde düşünülecek birkaç soru bırakan filmleri seviyorsanız, 2002 yapımı The Time Machine’e bir şans verin.

Belki bugün bazı efektlerine gülümseyeceksiniz.

Belki ikinci yarısının ilk yarı kadar güçlü olmadığını düşüneceksiniz.

Ama Alexander zaman makinesinin kolunu ileri ittiğinde muhtemelen siz de aynı şeyi merak edeceksiniz:

“Biraz daha ileri gitsek acaba ne olur?”

İyi bilimkurgunun en güzel tarafı da zaten bu değil mi?