
Müzik, Belgesel
The Sounds of Science, Fransız sürrealist yönetmen Jean Painlevé'nin 1920'lerden 1970'lere kadar uzanan sekiz adet denizaltı belgeselinin, efsanevi indie rock grubu Yo La Tengo tarafından bestelenen yeni bir müzikle harmanlandığı benzersiz bir projedir. Bu belgesel seçkisi, okyanusun derinliklerindeki yaşamı sadece bilimsel bir perspektifle değil, aynı zamanda şairane ve düşsel bir dille izleyiciye aktarır.
Film, deniz atlarının üreme döngüsünden ahtapotların aşk hayatına, deniz kestanelerinin gizemli hareketlerinden sıvı kristallerin mikroskobik dansına kadar doğanın en tuhaf ve büyüleyici anlarına odaklanır. Yo La Tengo'nun hazırladığı enstrümantal müzik albümü, Painlevé'nin sessiz ancak son derece dinamik olan görüntülerini adeta yeniden canlandırarak modern bir sinema şölenine dönüştürür.
Bu filmde geleneksel anlamda bir oyuncu kadrosu bulunmuyor; zira başrolleri okyanusun en ilginç sakinleri üstleniyor. Painlevé’nin kamerası altında devleşen denizatı, ahtapot, deniz anası ve karidesler, doğanın kendi kurgusunda eşsiz performanslar sergiliyor.
Müzikal kanatta ise Yo La Tengo üyeleri Georgia Hubley, Ira Kaplan ve James McNew, birer sanatçı olarak bu doğa olaylarının "sesi" oluyorlar. Grubun enstrümanları, suyun altındaki her bir hareketi duygusal bir tınıya büründürerek belgesele editoryal bir derinlik katıyor.
İlk kez 2001 yılında San Francisco Film Festivali'nde prömiyerini yapan The Sounds of Science, sinemanın ve müziğin sınırlarını zorlayan bir avangart çalışmadır. Jean Painlevé’nin öncü sinematografisi, mikroskobik ve denizaltı çekimleriyle dönemi için devrim niteliğindeyken, Yo La Tengo’nun post-rock tınıları bu görüntülere 21. yüzyılın ruhunu üflüyor.
Filmin temposu, okyanusun kendi akışına uygun şekilde bazen dingin bazen de son derece hareketli bir yapı sunuyor. Görsel ve işitsel uyum o kadar güçlü ki, izleyici kendisini zaman zaman bir laboratuvarda, zaman zaman ise derin bir rüyanın içerisinde hissedebiliyor.
Bu yapım, özellikle alışılagelmiş belgesel kalıplarından sıkılan ve sinemayı bir meditasyon aracı olarak gören izleyiciler için biçilmiş kaftandır. Bağımsız sinema meraklıları, deniz biyolojisine ilgi duyanlar ve Yo La Tengo hayranları bu deneyimi kaçırmamalıdır. Ayrıca deneysel sanat formlarından hoşlananlar için de ufuk açıcı bir eserdir.
Painlevé’nin "bilimsel sürrealizm" olarak adlandırılan tarzını keşfetmek için bu film en ideal başlangıç noktasıdır. Okyanusun altındaki yaşamın hem bu kadar gerçek hem de bu kadar hayal ürünü gibi görünebilmesi, filmi benzerlerinden ayıran en büyük özelliktir. Görsel estetiğin müzikal deha ile bu denli kusursuz birleşimi, izleyiciye unutulmaz bir sanat deneyimi yaşatır.
Doğanın Sürrealizmi: Doğanın kendi içinde barındırdığı tuhaflık ve güzelliğin keşfi.
Yaşamın Döngüsü: Doğum, üreme ve hayatta kalma mücadelelerinin mikroskobik analizi.
Bilim ve Sanatın Birleşimi: Bilimsel verinin sanatsal bir ifade biçimine dönüşmesi.
Zaman ve Hareket: Suyun altındaki yavaşlığın ve ani devinimlerin ritmik yapısı.
Eğer bu tarz görsel odaklı ve müzikal derinliği olan yapımlardan hoşlanıyorsanız, Philip Glass'ın müzikleriyle devleşen Koyaanisqatsi veya doğanın detaylarına makro bir bakış atan Microcosmos belgesellerini mutlaka izlemelisiniz. Ayrıca Werner Herzog’un Antarktika'da Karşılaşmalar filmi de benzer bir keşif duygusu uyandırabilir.
Film, aslında Painlevé'nin 1925 ile 1978 yılları arasında çektiği kısa filmlerden oluşmaktadır.
Yo La Tengo, bu proje için teklif alana kadar Jean Painlevé’nin filmlerini hiç izlememişti.
Proje, DVD formatında "Science Is Fiction" adıyla Criterion Collection tarafından yayımlanmıştır.
Aslında her ikisinin de üzerinde bir deneyimdir. Bilimsel amaçlarla çekilmiş görüntülerin, sanatsal bir müzikal alt yapı ile yeniden sunulmasıyla oluşan bir görsel-işitsel performanstır.
Orijinal filmlerde Painlevé’nin esprili anlatımları bulunsa da, bu versiyon tamamen Yo La Tengo’nun enstrümantal müziğine odaklanır ve diyalog barındırmaz.
Filmde denizatı, ahtapot, deniz kestanesi, karides ve bazı mikroskobik deniz canlılarının yaşamlarına dair eşsiz görüntüler bulunmaktadır.
Yorum yazmak için giriş yapınız.
Yükleniyor...