
Belgesel
The Garden, 1992 Los Angeles ayaklanmalarının ardından, şehrin en yoksul bölgelerinden birinde kurulan 14 dönümlük Güney Merkez Topluluk Bahçesi’nin (South Central Farm) hüzünlü ve ilham verici hikâyesini ele alan çarpıcı bir belgesel yapımıdır. Bir zamanlar harabe olan bu arazi, mahalle sakinleri tarafından el birliğiyle Amerika’nın en büyük kentsel tarım alanlarından birine dönüştürülmüştür. Ancak bu yeşil vaha, arazinin eski sahibine gizli bir anlaşmayla geri satılmasıyla büyük bir yıkım tehdidiyle karşı karşıya kalır.
Belgesel, çiftçilerin topraklarını korumak için verdikleri hukuk mücadelesini, aktivistlerin desteğini ve yerel siyasetçilerin kapalı kapılar ardındaki pazarlıklarını anbean takip ediyor. Toprakla kurulan manevi bağın, kar hırsı ve bürokrasiyle çarpıştığı bu süreçte, bahçe sadece sebze yetiştirilen bir yer olmaktan çıkıp bir direniş sembolüne dönüşüyor. Yönetmen Scott Hamilton Kennedy, izleyiciyi mülkiyet hakları ile toplumsal fayda arasındaki o ince çizgide derin bir sorgulamaya itiyor.
Bu bir belgesel olduğu için, ekrandaki her yüz kendi gerçek hikâyesini anlatıyor. Bahçenin emektar çiftçileri, topraklarına duydukları tutku ve kaybetme korkusuyla filmin duygusal merkezini oluşturuyorlar. Teofilo Uribe gibi topluluk liderlerinin vakur duruşu, verilen mücadelenin sadece ekonomik değil, aynı zamanda kültürel bir kimlik savaşı olduğunu gösteriyor.
Filmde ayrıca Danny DeVito, Daryl Hannah ve Joan Baez gibi ünlü isimler de bahçeyi korumak için verilen eylemlere katılarak destek veriyorlar. Ancak kameranın asıl odak noktası, her gün o toprağı çapa ile işleyen, elleri nasırlı gerçek hak sahipleridir. Karşı tarafta ise mülk sahibi Ralph Horowitz ve belediye yetkilileri, sistemin soğuk ve katı yüzünü temsil eden figürler olarak yer alıyor.
Akademi Ödülleri'nde "En İyi Belgesel" dalında aday gösterilen The Garden, kentsel dönüşümün ve kapitalizmin toplumsal doku üzerindeki yıkıcı etkisini kristal berraklığında sunuyor. Kennedy’nin yönetmenliği, olayları bir tarafın savunuculuğunu yapmaktan ziyade, karmaşık bir hak arama sürecinin tüm çıplaklığıyla gözlemlenmesi üzerine kurulu. Filmin kurgusu, bahçedeki huzurlu yaşam sahneleri ile mahkeme salonlarındaki gerilimli anları başarıyla harmanlayarak izleyiciyi sürekli bir empati döngüsünde tutuyor.
Çevre aktivizmine ilgi duyanlar, kentsel planlama ve toplumsal adalet meseleleri üzerine düşünenler için bu film bir başvuru kaynağıdır. Bir biyografi kadar kişisel, bir politik gerilim kadar sürükleyici hikâyeleri seven her sinemasever, modern dünyada "toprak" kavramının ne ifade ettiğini anlamak için bu yapımı mutlaka izlemeli.
The Garden, bize modern bir "Davut ile Golyat" hikâyesi sunuyor. Azınlık bir grubun, devasa bir sisteme ve sermayeye karşı sadece dayanışma ile nasıl direndiğini görmek oldukça güçlendirici bir deneyim. Film, doğanın iyileştirici gücünün betonlaşan şehirlerde neden bu kadar korkutucu bulunduğuna dair de önemli ipuçları veriyor.
Mülkiyet ve Hak: Toprağın yasal sahibi ile ona emek verenlerin hakları arasındaki çatışma.
Toplumsal Dayanışma: Farklı kökenlerden insanların ortak bir amaç için bir araya gelme gücü.
Politik Yolsuzluk: Şehir yönetimlerinin ve zenginlerin arasındaki çıkar ilişkileri.
Sürdürülebilirlik: Şehrin göbeğinde kendi gıdasını üretmenin önemi ve zorlukları.
Eğer toplumsal direniş ve çevre temalı bu yapımı sevdiyseniz, yine bir aktivizm hikâyesini konu alan Virunga belgeseline göz atabilirsiniz. Ayrıca gıda sistemini ve tarım politikalarını sorgulayan Gıda Ltd. (Food, Inc.), benzer bir editoryal zeminde ilerleyen etkileyici bir diğer belgesel örneğidir.
Belgeseldeki bahçe, o dönemde Los Angeles'ta yaşayan yaklaşık 350 düşük gelirli aileye gıda ve sosyal alan sağlıyordu.
Çekimler sırasında pek çok ünlü isim, bahçenin yıkılmasını önlemek için kendilerini ağaçlara ve çitlere kelepçeleyerek protesto düzenlemiştir.
Film, kentsel tarım hareketinin dünyadaki en önemli görsel dökümanlarından biri olarak kabul edilir.
Maalesef tüm protestolara ve toplanan fonlara rağmen bahçe 2006 yılında yıkılmış ve arazi boşaltılmıştır; film bu trajik sonun tüm aşamalarını belgeler.
The Garden, 2009 yılında Oscar'a aday gösterilmesinin yanı sıra pek çok uluslararası festivalden "En İyi Belgesel" ve "İzleyici Ödülü" ile dönmüştür.
Çiftçiler araziyi satın almak için milyonlarca dolar toplamasına rağmen, mülk sahibi Horowitz, toplulukla yaşadığı kişisel ve hukuki gerginlikler nedeniyle satışı reddetmiştir.
Yorum yazmak için giriş yapınız.
Yükleniyor...