Belgesel
Incident in New Baghdad, Amerikan ordusuna ait Apache helikopterlerinin 12 Temmuz 2007'de Bağdat'ta gerçekleştirdiği ve aralarında iki Reuters muhabirinin de bulunduğu sivillerin ölümüyle sonuçlanan saldırıyı merkezine alıyor. Film, bu olayı sadece bir savaş trajedisi olarak değil, saldırı anında sahada bulunan eski ABD askeri Ethan McCord'un gözünden anlatıyor. Wikileaks tarafından "Collateral Murder" (Tali Cinayet) başlığıyla sızdırılan o meşhur kokpit kayıtlarının ardındaki insani yıkım, bu belgesel ile tüm çıplaklığıyla gün yüzüne çıkıyor.
Bir belgesel filmleri örneği olarak yapım, McCord'un olay yerinde yaralı çocukları kurtarmaya çalışırken yaşadığı psikolojik kırılmayı ve sonrasında bir savaş karşıtına dönüşme sürecini işliyor. Film, savaşın kaotik ortamında alınan anlık kararların, emir-komuta zincirinin ve sonrasında gelen travmanın birey üzerindeki etkilerini derinlemesine sorguluyor. Bağdat’ın o günkü tozlu sokaklarından çıkan bu hikâye, modern savaşın etik sınırlarını zorlayan bir vicdan muhasebesine dönüşüyor.
Belgeselin anlatı yükünü bizzat olayın tanığı olan eski asker Ethan McCord sırtlıyor. McCord’un bir askerden aktiviste evrilen süreci anlatırken sergilediği samimiyet, izleyiciyi savaşın sadece fiziksel değil, ruhsal yıkımına da ikna ediyor. Onun o gün yaşadıklarını anlatırken sesindeki titreme ve gözlerindeki ifade, filmin en güçlü performansını (gerçekliğini) oluşturuyor.
Ayrıca olayla bağlantılı gazeteciler, askeri uzmanlar ve sızdırılan görüntülerin analizini yapan isimler belgeselde yer alarak konuya farklı açılardan ışık tutuyorlar. Bu tanıklıklar, belgesel filmleri türünün gerektirdiği objektifliği ve bilgi derinliğini sağlarken, olayın askeri ve hukuki boyutlarını da tamamlıyor.
Matt Lohmeier tarafından yönetilen Incident in New Baghdad, 2012 yılında "En İyi Kısa Belgesel" dalında Oscar adaylığı kazanarak sarsıcı etkisini kanıtladı. Yönetmen, izleyiciyi sadece bir savaş görüntüsüyle baş başa bırakmıyor; o görüntünün neden olduğu toplumsal ve bireysel depremleri de kadraja alıyor. Siyah-beyaz grafik anlatımlar ve gerçek arşiv görüntülerinin harmanlanması, belgesele sanatsal bir ağırlık katarken anlatının sertliğini de pekiştiriyor. Yapım, savaşın "temiz" bir tarafının olmadığını ve her kurşunun her iki tarafta da derin yaralar açtığını kanıtlıyor.
Savaşın psikolojik etkilerini merak edenler, yakın tarihli Orta Doğu çatışmalarına ilgi duyanlar ve etik tartışmaları seven izleyiciler bu belgeseli mutlaka izlemeli. Eğer gerçekleri tüm çıplaklığıyla anlatan, sorgulayan ve sarsan belgesel filmleri tutkunuysanız, Incident in New Baghdad listenizin başında yer almalı. Ayrıca askerlik, vicdan ve emir-komuta zinciri üzerine kafa yoran sinemaseverler için de eşsiz bir kaynak niteliğinde.
Bu belgesel, sadece bir saldırıyı değil, bir sistemin nasıl işlediğini ve hataların nasıl örtbas edildiğini anlamak için izlenmeli. Wikileaks sızıntılarının arkasındaki gerçek insan hikâyesini görmek, savaşın sadece bir ekran görüntüsünden ibaret olmadığını fark etmenizi sağlıyor. Ethan McCord'un yaşadığı içsel savaş, izleyiciye "Ben olsaydım ne yapardım?" sorusunu sordurarak derin bir empati kurduruyor.
Savaşın Etik Boyutu: Sivil kayıplar ve askeri angajman kurallarının sorgulanması.
Vicdan ve Travma: Bir askerin yaşadığı PTSD (Travma Sonrası Stres Bozukluğu) ve kefaret arayışı.
Bilgi Edinme Hakkı: Savaş suçlarının ifşası ve Wikileaks'in bu süreçteki rolü.
Bireysel Dönüşüm: Şiddetin parçası olan birinin barış savunucusuna evrilmesi.
Bu yapımın sarsıcı gerçekliğini sevdiyseniz, yine savaşın görünmeyen yüzünü anlatan ve büyük ses getiren belgesel filmleri listesindeki "The Act of Killing" veya "Taxi to the Dark Side" filmlerini mutlaka izlemelisiniz. Irak Savaşı’nın perde arkasına odaklanan "No End in Sight" da benzer bir tarihsel ve siyasi perspektif sunacaktır. Bu filmler, tıpkı Incident in New Baghdad gibi, gücün ve şiddetin karanlık taraflarına ışık tutar.
Film, başlangıçta sadece olay anının görüntülerini kullanmayı planlasa da, Ethan McCord ile tanışıldıktan sonra tamamen onun perspektifine odaklanarak daha insani bir boyut kazanmıştır. Belgeselde kullanılan "Collateral Murder" videosu, internet tarihindeki en çok izlenen ve tartışılan savaş görüntülerinden biridir. Film, savaşın teknolojikleşmesinin insanı hedeften nasıl uzaklaştırdığına dair çarpıcı bir eleştiri sunar.
Bu video, Bağdat'taki saldırı sırasında helikopter kamerasından kaydedilen ve 2010 yılında Wikileaks tarafından sızdırılan, sivillerin vurulma anını gösteren ham görüntülerdir.
Yaşanan bu olaydan sonra ağır psikolojik sorunlar yaşayan ve ordunun tutumunu eleştiren McCord, gördüklerini vicdanına sığdıramadığı için ordudan ayrılmış ve savaş karşıtı bir aktivist olmuştur.
Yönetmen, anlatımın dramatik etkisini artırmak ve bazen çok sert olan görüntülerin yarattığı şoku, izleyicinin odağını dağıtmadan yansıtmak için bu görsel dili tercih etmiştir.
Yorum yazmak için giriş yapınız.
Yükleniyor...