
Suç, Dram
Nasri
Ilham
Shata
Abu-Lias
Sido
Malek

Binj

Omar
Anan

Hadir
Film, adını Yafa'da Müslümanlar ve Hıristiyanların bir arada yaşadığı ama yoksulluk ve şiddetin kol gezdiği Ajami mahallesinden alır. Hikâye, doğrusal olmayan bir kurguyla beş farklı bölümden oluşur. Her şey, bir ailenin yanlışlıkla rakip bir klanın hedefi olmasıyla başlar. Genç Ömer, ailesini korumak için imkansız bir "kan parası" miktarını toplamak zorundadır.
Bu süreçte yolları; yasadışı yollarla İsrail'de çalışan ve annesinin hastane masraflarını karşılamaya çalışan Filistinli genç Malek, Hıristiyan bir kıza aşık olan Binj ve bir yandan kişisel trajedileriyle uğraşırken diğer yandan adaleti sağlamaya çalışan Yahudi polis müfettişi Dando ile kesişir. Ajami, suçun ve hayatta kalma dürtüsünün din, etnik köken ve siyasi sınır tanımadığını gösteren, adeta bir yunan trajedisi niteliğinde bir kentsel dramdır.
Filmi benzersiz kılan en önemli özelliklerden biri, oyuncu kadrosunun neredeyse tamamının amatör oyunculardan oluşmasıdır. Yönetmenler Scandar Copti ve Yaron Shani, gerçekçiliği en üst seviyeye çıkarmak için profesyonel oyuncu yerine o sokakların tozunu yutmuş, mahalle kültürünü bilen insanları tercih etmiştir.
Bu amatör oyunculara çekimler sırasında senaryonun tamamı verilmemiş, bunun yerine sahnenin duygusu ve amacı anlatılarak doğal tepkiler vermeleri sağlanmıştır. Bu yöntem, filmdeki gerginliği ve diyalogları bir kurgudan ziyade bir belgesel samimiyetine taşımıştır. Karakterlerin yüzlerindeki gerçek yorgunluk ve korku, filmin editoryal gücünün ana kaynağıdır.
Filistinli Scandar Copti ve İsrailli Yaron Shani’nin birlikte yönettiği film, 2010 yılında "En İyi Yabancı Dilde Film" dalında Oscar adaylığı elde ederek büyük bir başarı yakalamıştır. Sinematografik açıdan el kamerası kullanımı ve hızlı kurgu, Yafa sokaklarındaki kaosu ve her an patlamaya hazır şiddet atmosferini izleyiciye fiziksel bir huzursuzluk olarak hissettirir. Ajami, Orta Doğu meselesini sloganlarla değil, insan hikâyeleriyle anlatması bakımından türdeşlerinden ayrılır. Sadece 120 dakikada suçun, cezanın ve tesadüflerin bir insan hayatını nasıl altüst edebileceğini gösteren bir başyapıttır.
Suç dramalarını, kesişen hayatlar kurgusunu (örneğin Amores Perros veya Crash) ve Orta Doğu'nun karmaşık sosyal yapısını merak eden herkes bu filmi izlemeli. Eğer "iyi" ve "kötü"nün siyah-beyaz olmadığı, gri alanlarla dolu sert bir gerçeklik arıyorsanız bu drama filmi sizi derinden etkileyecektir. Politik meselelerin bireysel hayatlara nasıl trajik birer yük olarak bindiğini görmek isteyen izleyiciler için de sarsıcı bir deneyimdir.
Bu filmi izlemek için en önemli sebep, İsrail-Filistin meselesine "içeriden" ve tarafsız bir gözle bakabilme fırsatıdır. Film, savaşı cephe hattında değil, arka sokaklardaki uyuşturucu ticaretinde, aile onurunda ve bir fırının kasasında arar. Hikâyenin parçalı yapısı, izleyiciyi bir dedektif gibi olayları birleştirmeye zorlarken, finaldeki çarpıcı gerçekle her şeyi yeniden sorgulatır. Gerçekçiliğin doruk noktasındaki bu yapım, sinemanın bir toplumun röntgenini çekme gücünü kanıtlıyor.
İntikam ve Kan Davası: Bir hatanın veya bir suçun nesiller boyu süren bir şiddet sarmalına dönüşmesi.
Kimlik ve Aitlik: Aynı mahallede yaşayan farklı din ve kültürden insanların hayatta kalma mücadelesindeki çatışmaları.
Adaletin İronisi: Yasaların değil, sokak kurallarının ve geleneklerin belirlediği bir adalet anlayışı.
Eğer Ajami'nin sert gerçekçiliğini ve kurgu yapısını sevdiyseniz, Rio de Janeiro varoşlarını anlatan City of God (Tanrıkent) veya benzer bir coğrafyada geçen Waltz with Bashir (Beşir'le Vals) filmlerini izleyebilirsiniz. Ayrıca yine İsrail yapımı olan ve polisiye-gerilim unsurları barındıran Bethlehem de listenize ekleyebileceğiniz güçlü bir yapımdır.
Filmdeki kavga sahnelerinin çoğu, oyuncuların doğaçlama tepkileri sayesinde o kadar gerçektir ki çekimler sırasında çevre sakinleri gerçek bir kavga olduğunu sanıp polise haber vermiştir.
Yönetmenlerden Scandar Copti, Oscar töreni öncesinde İsrail devletini temsil etmediğini belirterek tartışmalara yol açmıştır.
Film, Cannes Film Festivali'nde "Altın Kamera" dalında Mansiyon Ödülü alarak dünya çapında dikkat çekmiştir.
Film, mahallenin gerçek dokusunu yansıtacak şekilde Arapça ve İbranice dillerinin harmanlandığı, yer yer sokak argosunun hakim olduğu bir dille çekilmiştir.
Ajami, Yafa'nın en eski ve kozmopolit mahallelerinden biridir; filmde hem bir mekanı hem de içinde barındırdığı tüm çatışmaların ve umutların ortak paydasını temsil eder.
Doğrusal olmayan kurgu, izleyicinin bir karaktere karşı önyargı geliştirmesini engeller; bir bölümde suçlu gibi görünen birinin, diğer bölümde kurban olduğunu göstererek objektif bir bakış açısı sağlar.
Yorum yazmak için giriş yapınız.
Yükleniyor...